Бруцеллез деген эмне тарбиялык саат
РЕКЛАМА
Бруцеллез — зоонозды инфекция, организмнің nатологиясы мен созылмалы болу үрдісі сипатталады. Бруцеллездің маңызды патогенетинәжісық компоненті — аллергиялық реактивтілік. Бруцеллезді беру, негізінен, тамақ пен суға байланысты, көбінесе жұқтырған жануарлардың сүті мен еті арқылы. Мал шаруашылығымен айналысатындар бруцеллездің ауасы мен байланысын жүзеге асыра алады. Диагноз қандағы қоздырғыш анықталған кезде анықталады, лимфа түйіндерінің немесе цереброспинальды сұйықтықтың пункциясы. Серологиялық диагнозды оң нәтижеге бірнеше түрлі жолмен сенімді деп санауға болады: ELISA, РЛА, Rnga, RIF, РСК және т.б.
Бруцеллез
Бруцеллез — зоонозды инфекция, организмнің патологиясы мен созылмалы болу үрдісі сипатталады. Бруцеллездің маңызды патогенетикалық компоненті — аллергиялық реактивтілік. Бруцеллез ағынның табиғаты бойынша жіктеледі, өткір (ұзақтығы бір жарым айға дейін), субакуталы (төрт айдан аспайды), созылмалы (төрт айдан асады) қалдық (ұзақ мерзімді салдары) нысандар.
Патогеннің сипаттамасы
Бруцеллез Brucella түріндегі тұрақты полиморфты грам-позитивті микроорганизмдермен байланысты. Brucella түрлерi, инфекция тудырады, ауырлық дәрежесіне әсер етеді, бруцеллез аса ауыр, Brucella melitensis инфекциясымен байланысты. Брюссел өте инвазивті болып табылады, хосттың жасушаларында тұқым қояды, бірақ белсенді және жасушадан тыс қалуға қабілетті. Экологиялық тұрақтылық, суда екі айдан астам уақыт сақталады, үш ай – шикі етде (30 күн — тұзды), шамамен екі ай — қайнаған және төртге дейін – жануарлардың аң терісінде. Бруцеллені қайнату үшін зиянды, 60-ға дейін қыздыру °K 30 минуттан кейін оларды өлтіреді.
Бруцеллез резервуары — бұл жануарлар, Адамдарға инфекция көзі негізінен ешкі болып табылады, қойлар, сиырлар мен шошқалар. Кейбір жағдайларда жылқылардан көшіруге болады, түйелер, басқа да жануарлар. Ауру жануарлардың патогендерін оқшаулау нәжіспен өтеді (кал, несеп), сүтпен, амниотикалық сұйықтық. Инфекцияның таралуы негізінен фекальды-ауызша болып табылады, көбінесе тамақ пен су, Кейбір жағдайларда байланыс-шаруашылықты жүзеге асыруға болады (тері мен шырышты қабықшалардың микротравмументі арқылы патогенді енгізумен) және аэрогенді (жұқтырылған шаңды деммен жұту) жолдар.
Сүт айтарлықтай эпидемиологиялық қауіп, ауру жануарлар мен сүт өнімдерінен алынған (ақ ірімшік, қымыз, ірімшіктер), ет, жануарлардан алынатын өнімдер (жүн, тері). Жануарлар топырақты нәжіспен ластайды, су, азық, сонымен қатар азық-түлік емес адамның инфекциясын жұқтыруы мүмкін. Байланыс жанұясы мен ауа-шаң жолдары жануарларды күту және жануарлар шикізатын өңдеуде жүзеге асырылады.
Жүкті әйелдерде бруцеллезбен іштегі берілу мүмкіндігі бар, Сонымен қатар, Лактация кезінде босанғаннан кейінгі хабар беру мүмкін. Адамдар бруцеллезге жоғары сезімталдығы бар, иммунитет инфекциядан кейін 6-9 ай бойы сақталады. Бруцеллезді қайталап инфекция 2-7-де кездеседі% істер.
Бруцеллездің клиникалық көрінісі
Бруцеллезге орташа инкубация кезеңі 1-4 апта, бірақ жасырын көлік құрастыру кезінде 2-3 айға дейін ұзартылады. Жедел бруцеллез әдетте тез дамып келеді, егде адамдарда басталуы біртіндеп болуы мүмкін (Бұл жағдайда жалпы пациенттердің жалпы бұзылыстары түрінде продромальды құбылыстар байқалады, ұйқысыздық, сынған, артралгия және миалгия бірнеше күн бойы маскүнемдікті арттырады). Дене температурасы жоғары сандарға күрт көтеріледі, төгілетін термен ауысатын шуылдардың, интоксикация дамиды, көбінесе қалыпты, температуралық реакцияға қарамастан.
Фебрилді кезең — көбінесе бірнеше күн, кейде үш апта немесе бір айға созылады. Науқастар ұйқының бұзылуын байқайды, тәбет, бас аурулары, эмоционалдық тұрақсыздық. Температураның қисық сызығында гиперемия мен бет пен мойынның ісінуі жалпы бланшинг аясында байқалады. Орташа полимфимоденопатияны анықтайды – лимфа түйіндері, көбінесе жатыр мойны мен аксилары, сенсорға дейін біршама кеңейтілген және қалыпты түрде ауырған. Жедел нысанда фруктозит және целлюлит, сондай-ақ бруцеллездің субакуталы курсқа тән болуы мүмкін – бұлшық еттердің бұршақ өлшемі мен сіңірлері бойында қатты ауырсыну (кейде шағын тауық жұмыртқасының мөлшеріне жетеді).
Аурудың бұл түрі көбінесе фиброз және целлюлитпен бірге жүреді. Ауыр жағдайларда, жұқпалы-токсикалық шоктың дамуы, Жүректің қабыну қабаты түріндегі асқынулар (перикардит). Subacute бруцеллезді аллергиямен қоса жүреді – бөртпелер, дерматит, тамырлық реакциялар және т.п.). Әдетте артикулярлық аппарат апатқа ұшырайды: реакциялық полиартрит жасайды, бурсит және тововагинит. Ерлер сынақтар мен олардың қосындыларының зақымдалуымен сипатталады, әйелдерде етеккір бұзылуы болуы мүмкін, эндометрит. Жүктілік кезіндегі бруцеллез оның мерзімінен бұрын тоқтатылуына ықпал етуі мүмкін.
Толқындарда созылмалы бруцеллез пайда болады, миорганикалық зақымданулар белгілері бар. Сонымен бірге жалпы интоксикация синдромы (қызба және интоксикация) әдетте орташа болып табылады, температура субфебильдік мәндерден сирек асып кетеді. Аурудың өршуінің аралықтары 1-2 айға дейін созылуы мүмкін. Дене ішіндегі жаңа инфекционды фокус қалыптасқан жағдайда жалпы жағдай нашарлайды. Созылмалы бруцеллездің белгілері аллергиялық компоненттің патогенділігі мен ауырлығы бойынша функционалдық жүйенің бастапқы зақымдануына байланысты.
Жиі буын қабынуын дамытады (артрит) және қоршаған тіндердің, байланыс мата патологиясы (фиброз, целлюлит) бел аймағында және сакрумда, локтің қосылыстары. Кейде спондилит дамиды, науқастың ауырсынуына және қозғалуындағы шектеулерге байланысты науқастардың жағдайын айтарлықтай нашарлатады. Қосылыстар жиі бұзылады және деформациялануда.
Бруцеллез невриті бар науқастарда жиі (соның ішінде оптикалық және есту нервінің қабынуы) және радикулит, нерв плексусының қабынуы, парестезия. Аурудың ұзақтығы реакциялық невроздың дамуына ықпал етеді. Созылмалы бруцеллез кезінде гонадтердің аллергиялық қабынуы және құнарлылық бұзылыстары да тән (әйелдерде бедеулік, еркектердің әлсіздігі). Аурудың ұзақтығы 2-3 жыл болуы мүмкін және қайта инфекциямен көбейеді.
Қалдық бруцеллез – инфекцияның кешігу әсері – патологиялық реактивтіліктің қалыптасуымен байланысты. Дененің иммунологиялық құрылымын қайта құрылымдауға байланысты организмнің нақты реакциялары мүмкін – төмен температуралы дене температурасы, психологиялық ауытқулар, бірлескен патология, дәнекер тіндердің қалыптасуы.
Бұдан басқа, бруцеллез талшықты тіннің ауыр дегативті өзгерістерінен қалдыруы мүмкін, әсіресе жүйке торлары мен плексус саласындағы маңызды – контрактураларды дамытудың ықтималдығы жоғары, неврологиялық симптомдардың пайда болуы (парез, невропатия). Аурудың созылмалы бағыты тірек-қимыл құрылымдарының тұрақты функционалдық бұзылыстарының қалыптасуына ықпал етеді, бұл артикуляциялық маталарды және байланған құрылғыны (анкилоз және спондилоз, контрактура, Бұлшық айналасы). Бруцеллездің мұндай әсері жиі хирургиялық түзетудің көрсеткіші болып табылады.
Бруцеллезді диагностикалау
Бактериологиялық диагностика мамандандырылған зертханалар жағдайында жүзеге асырылады, аса қауіпті инфекциялардың қоздырғыштарымен жұмыс істеу үшін жабдықталған. Бручелла қаннан оқшауланған, сұйықтық, лимфа түйінінің пункатасы, қоректік ортада бакпосевтің биологиялық материалын өндіру. Елеулі еңбек шығындарына байланысты патогенді оқшаулау диагностикалық мақсаттар үшін сирек кездеседі, диагнозды растау үшін жеткілікті, науқастың қанында және серологиялық сынақтарда брювелге антигендерді анықтау.
Антигендер ELISA арқылы анықталады, RCA, RLA және RAGA. Зерттеу әдетте қан сарысуына жатады, бірақ ми асты сұйықтығында антигендерді анықтау мүмкін. Антиденелерді анықтау RA көмегімен жүргізіледі, Rnga, РСК, RIF, сондай-ақ Райт реакциясы және науқастың сарысуымен брювелла өзара әрекеттесу сынағы. Кем дегенде 3-4 түрлі серологиялық сынақтан оң нәтиже диагноз қою үшін жеткілікті болып саналады. 20-25 күндік аурудан және ұзақ уақыт бойы (бірнеше жыл) қалпына келтіруден кейін Byrne тері сынағына оң реакция бар (бруцеллинді тері астына енгізу).
Бруцеллезді емдеу
Амбулаториялық емдеу жұмсақ инфекцияға арналған. Ауыр ауру және асқыну қаупі болған жағдайда ауруханаға жатқызылады. Емдеу кезінде пациенттерге төсек демалысы көрсетіледі. Этиотропты терапия түрлі топтардың антибиотиктерін тағайындауды қамтиды, препараттардың біреуі жасуша қабырғасына ену мүмкіндігіне ие болуы керек. Келесі антибиотикалық жұп тиімді пайдаланылады: доксициклин немесе офлоксацин бар рифампицин, доксициклин стрептомицинмен бірге. Қайталану жағдайында қайталанатын антибиотикалық терапия тағайындалады.
Негізгі терапиядан басқа патогенетикалық және симптоматикалық агенттер тағайындалады: Детоксикация терапиясы (маскүнемдіктің ауырлығына байланысты), иммуностимуляторлар (Ірі қара тимус сығындысы, pentoxyl), спондилит пен қарқынды радикулитпен новокаинді қоршау, қабынуға қарсы препараттар (несстериоидтық емес препараттар мен кортикостероидтер курс пен бірлескен көріністерге байланысты).
Бұған дейін бруцеллезді емдеуде терапиялық вакцина қолданылған, бірақ қазіргі уақытта бұл тәжірибе айқын иммундық қысыммен және вакцинаның аутоиммундық процестерді тудыруына байланысты қабылданбайды. Ремиссия кезінде науқастарға санаторлық-курорттық емдеу ұсынылады, физиотерапиялық әсер (UHF, кварц, радонның ванналары және басқалар.) және физиотерапия.
Бруцеллезді болжау және алдын алу
Бруцеллез науқастардың қайтыс болуына әкелмейді, болжам, ереже бойынша, қолайлы. Ұзақ мерзімді курстарда және артикулярлы аппараттардың тұрақты деструктивті ақауларының дамуында мүгедектік шектелуі мүмкін.
Алдын алу шаралары кешенінде, Шаруашылық жануарларының денсаулығының жай-күйіне ветеринарлық бақылау адамға бруцеллездің таралуын төмендету үшін енгізілген, сондай-ақ өндіріс жағдайын санитарлық-гигиеналық реттеу, азық-түлік сақтау және тасымалдау, ауыл шаруашылығы қызметкерлерінің жыл сайынғы профилактикалық тексерулері.
Кәдімгі вакцинацияға ұшыраған мал, Сондай-ақ, адамдарға нақты бруквальдық вакцина бар профилактика көрсетіледі, Жануарлармен тікелей жұмыс істеу. Жеке алдын-алу шаралары арқылы жануарлар шикізатымен жұмыс істеуге арналған киім де бар, жеке гигиенаға қатаң ұстану.
30 сентября 2011, 13:57 | 17 856 просмотров
Әдетте ауыл тұрғындары бруцеллез ауруы туралы жақсы біледі, өйткені ауру ауылшаруашылық малдарынан, оның ішінде жиі: ұсақ мүйізді, ірі қара малдан жұғады. Бруцеллез ауруын жұқтыру оңай, ал одан сауығу, әсіресе тірек–қимыл аппараты зақымданған жағдайларда қиынға соғады. Сондықтан бұл жағдайда аурудың алдын алатын профилактикалық іс–шараларды жүргізіп отырған дұрыс.
Бруцеллез – бұл Brucella туысына жататын бактериялармен шақырылатын жұқпалы ауру. Бұл жұқпамен негізінен: қой, ешкі, түйе, шошқа, бұғы, марал, ірі қара мал және иттер ауырады. Адам арасында бруцеллез жұқпасы бүкіл дүниежүзінде кездеседі, жыл сайын 500.000 артық жағдай, оның ішінде Қазақстанда 2000 артық жағдай тіркеледі.
Алматы облысы бойынша эпидемиологиялық қауіпсіздікті Ақсу, Алакөл, Еңбекшіқазақ, Ескелді, Кербұлақ, Райымбек, Сарқан, Ұйғыр аудандары мен Талдықорған қаласы қамтып отыр.
Бруцеллезді 2000 жыл бұрын алғашқы болып Гиппократ сипаттаған. Британдық дәрігер Дэвид Брюс 1887ж. Мальта аралындағы науқастардан бруцеллез қоздырғышын бөліп алған. Тарихта бруцеллез ауруы сан түрлі атаулармен белгілі: мальталық және жер орта теңізінің қызбасы, сондай-ақ толқын тәрізді қызба.
Бруцеллез жануарлардан адамға әртүрлі жолдармен беріледі. Жиі адамдар бруцеллезді ауру малды күткенде жеке бас гигиенасы ережелерін сақтамаса, ауру мал бөліністерімен залалданған құралдармен тікелей қатынасса, малдың жүнін қырқу, малды сою, терісін сыпыру кезінде, мал төлдету кезінде малдың шуы, қағанақ суымен қатынаста болғанда, туған қозыны ауыздандырып емізу кезінде жұқтырып алады. Сонымен бірге ауру сиыр, ешкі, қойдың қайнамаған сүтін немесе толық термиялық өңдеуден өтпеген өнімдерді тағам ретінде пайдаланғанда ауру жұғуы мүмкін.
Сонымен бірге қоздырғыш адамға ауа-шаң, қарым-қатынас жолдарымен де берілуі мүмкін. Осылайша бруцеллез ветеринарлардың, мал сою пункттері жұмысшыларының, аңшылардың, жануарларды зерттейтін зертхана қызметкерлерінің, фермерлердің және шопандардың кәсіптік ауруы болып есептелуі мүмкін. Бруцеллездің инкубациялық кезеңі бірнеше күннен бірнеше айға дейін созылады. Кейбір науқастарда ауру жеңіл түрде өтсе, кейбіреулерінде ауыр дәрежеде өтіп, ауру белгілері ұзақ уақытқа дейін сақталуы мүмкін. Бруцеллез белгілері жиі тұмау және басқа да фебрильді аурулардың белгілеріне ұқсас, оның ішінде: қызба, тершеңдік, бұлшықет, буындардың ауыруы, әлсіздік, бас ауру, депрессия, қозғыштық, тәбеттің жоғалуы, салмақты жоғалту, жөтел, іштің ауруы, бауыр және (немесе) көкбауырдың үлкеюі.
Бруцеллез басқа да белгілермен өтуі мүмкін.
Жалпы бруцеллезді дер кезінде емдеп, антибиотик дәрілер дұрыс тағайындалған жағдайда науқастар үшін болжам оңтайлы, бұл аурудан өлім деңгейі 2% төмен.
Бруцеллезден сақтану үшін әртүрлі шараларды қолдануға болады. Ең маңызды қадам бруцеллездің тасымалдаушысы болатын жануарлардың денсаулық жағдайын бақылау болып табылады. Бұл үшін ең тиімді шаралар: вакцинациялау, жануарларды тексеру және өкінішке орай ауру малды жою бағдарламалары. Адамдарды бруцеллезге қарсы егу жұмыстары тиімсіз болғандықтан, мұндай профилактика әдісі жүргізілмейді.
Ауылшаруашылық жануарларын бруцеллезге тексеріп, оң нәтиже анықталған жағдайда жануарлар жойылғанымен, бруцеллездің алдын алуда қарапайым іс-шаралар жүргізілуі қажет:
1.Жануарлар күтіміне байланысты барлық жұмыстарды, әсіресе төлдеу науқанында арнайы қорғаныш киімдерін (арнайы киім, аяқ киім, қолғап) киюмен жүргізу, бруцеллез ауруының алдын алу және жеке бас гигиенасы ережелерін сақтау;
2.Тағам ретінде сапалы термиялық өңдеуден өткен ет және ет өнімдерін, сүт және сүт өнімдерін қолдану;
3.Ветеринарлық анықтамасыз сүт және сүт өнімдерін бейберекет сауда орындарынан ешқашан сатып алмау;
4.Малды жайлауға шығарар алдында міндетті түрде бруцеллезге тексерту.
Бруцеллез белгілері тұмау немесе қатты салқын тию белгілеріне өте ұқсас болғандықтан әдетте нақты диагноз қоюға уақыт қажет. Сондықтан дәрігерге нақты диагноз қоюға көмектесу үшін соңғы уақытта барған елді- мекеніңіз және тағамға жиі пайдаланатын азық өнімдері туралы айту керек.
Сонымен бірге келесі сұрақтарға жауап дайындаған жөн:
- Аурудың алғашқы белгілері қашан пайда болды?
- Сіз шикі сүттен дайындалған өнімдерді пайдаландыңыз ба?
- Шикі сүтті іштіңіз бе?
- Соңғы жыл ішінде бруцеллезді жұқтыру қаупі жоғары елді-мекендерде болдыңыз ба?
- Ауру жануарлар бар зертханада жұмыс істейсіз бе немесе 1 жыл ішінде жұмыс істедіңіз бе?
Осы мәліметтермен танысқан соң дәрігер сіздің буындарыңыздың қозғалысын, реф-лекстерді, бұлшықет күшін тексереді; бауыр, көкбауырдың үлкейгендігін тексеру үшін құрсақ қуысын қолмен қарауы мүмкін.
Сонымен бірге бруцеллез диагнозын қою үшін қан сараптамасы қажет. Қанды қоздырғышқа қарсы өндірілген антиденелерге тексереді, сондай-ақ қаннан қоздырғыштың өзін бөледі.
Денсаулық- зор байлық екенін есте сақтаңыздар!
Ак-Суу району В. И. Омельченко атындагы жалпы орто билим беруу мектеби
Мугалим: Афтандил к. Ж
Тема: Коронавирус деген эмне?
Сабактын максаты: Коронавирус жонундо жалпы маалымат алышат. Ой жугуртуп оз ойлорун айтышат, берилген тапшырмаларды туура, так аткарышат. Алган билимин турмушта туура колдоно билишет.
Сабактын жабдылышы: А4 барактары, скотч, маркер, лозунгдар, суроттор.
Сабактын журушу: Саламдашуу.
Окуучулар КОРОНОВИРУС жонундо интернет булактардан алган маалыматтары боюнча оз ойлорун айтып беришет.
Короновирус жонундо жалпы маалымат берилет .
Окуучулар алган маалыматтары боюнча сроолорго жооп беришет.
Короновирус деген эмне?
Ал кандай оору экен?
Сасык тумоо менен короновирустун айырмасы эмнеде?
Бул ооруну жугузуп алган адам кандай абалда болот?
Бул оору эмнеден пайда болгон?
Азыркы учурдагы абал кандай?
Жана башка ушул сыяктуу суроолордун тегерегинде талкуу жургузушот.
Сурот аркылуу да тушундуруу иши журду.
Сабакты жыйынтыктоо: Бул КОРОНОВИРУС оорусун алдын алуу жолдору менен тушундурулуп сабак жыйынтыкталды.
Коронавирус деген эмне?
Коронавирус — өзүнө отуздан ашык вирусту камтыйт. Анда камтылган вирустар кеңири жайылган сасык тумоодон тарта оор-курч респиратордук синдромго (ТОРС, "типсиз пневмония") жана ичеги-карындын оорушуна алып келет .
Коронавирустар — өзүнө бир чынжырлуу РНК (рибонуклеин кислотасы) молекуласын камтыган тоголок формадагы микроб. Анын тикен сымал сырткы чели таажыны элестетип турат. Илдет ошол себептен коронавирус деп аталат.
Клеткага кирген вирус анын цитоплазмасында көбөйөт. Алар иммунитетти алсыратып, инфекция менен күрөшүүсүнө тоскоолдук жаратат. Бирок курч респиратордук инфекция (КРВИ) же сасык тумоо сыяктуу бир жумада айыкпайт. Коронавируста типсиз пневмония менен оор-курч респиратордук синдромдун формасы коштогондуктан бейтаптар өлүмгө чейин дуушар болот. Себеби дарт дем алууну кескин кыйындатат.
Коронавирус менен ооруган алгачкы адам 1965-жылы каттоого алынган. XX кылымда аталган вирус адамдарда жана жаныбарларда курч респиратордук оорулардын козгогучу катары белгилүү болгон. Бирок өтө кооптуу инфекциялардын катарына кирген эмес. 2000-жылдары коронавирустун SARS-Cov жана MERS-Cov деген түрлөрү жайылып, адам өмүрүнө коркунуч жарата баштаган.
Учурда кытай окумуштуулары жаңы коронавирус жыландар аркылуу тараганын болжолдоп жатышат . Алар вирустун структурасын реконструкциялап көрүшкөн. Натыйжада анын генетикалык структурасы Кытайдын түштүгүн байырлаган түрдүү түстөгү, тарам-тарам болгон крайт жана кытай кобраларына жакын экени аныкталган.
Дарттын дабасы табыла элек
Учурда коронавирус менен жабыркагандарды дарылоо жолу так аныктала элек. Россия оорунун вакцинасын даярдоого ниеттинип, ага жарым жыл кетиши мүмкүндүгүн жана бул арзан болбой турганын жар салды .
Башка өлкөлөргө тарап жатат
Дүйнөнүн ар кайсы өлкөлөрү аба майданындагы текшерүүнү күчөтүштү. Учурда Гонконг, Макао, Тайвань, АКШ, Япония жана Түштүк Кореяда вирустан жабыркаган бирден киши катталды. Ал эми Таиландда үч киши аталган дартка кабылган.
Адам ооруну жуктуруп албоо үчүн бир катар алдын алуу чаралары маалымдады
Чет мамлекетке барарда эпидемиялык абалды тактап алуу;
Жаныбарлар жана деңиз азыктары сатылган базарларга барбоо;
Термикалык иштетүүдөн өткөн тамак-аштарды колдонуп, бөтөлкөдөгү суулардан ичүү керек;
Зоопаркка кирбөө, жаныбарлар катышкан массалык иш-чараларга баш бакпоо;
Дем алуу органдарын коргоо каражаттарын колдонуу (мисалы, медициналык бет кап);
Эл көп топтолгон жерден келгенден кийин жана тамак ичер алдында колду таза жуу;
Оорунун алгачкы белгилеринде эле бейтапканага кайрылуу керек. Өз алдынча дарыланууга жол берилбеши шарт.
16,288 просмотров всего, 28 просмотров сегодня
16,288 просмотров всего, 28 просмотров сегодня Бруцеллез оорусу негизинен бруцеллез оорусу менен ооруган мал-жандыктардан жугуучу антропоноздук оорулардын катарына кирет. Адамдарга бул оору көпчүлүк учурда мал-жандыктардын туут маалында көп жугуп калат. Себеби тууттун жүрүшүндө адамдын колдору бруцеллезду козгогучтар (бруцеллалар) менен көбүрөөк байланышта болот. Түйүлдүктүн тону, жатындагы суулар, кан, ылаңдаган жаныбарлардын жыныс органдары бруцеллездун сан жеткис козгогучтарын камтыйт жана […]
16,289 просмотров всего, 29 просмотров сегодня
16,289 просмотров всего, 29 просмотров сегодня Бруцеллез оорусу негизинен бруцеллез оорусу менен ооруган мал-жандыктардан жугуучу антропоноздук оорулардын катарына кирет. Адамдарга бул оору көпчүлүк учурда мал-жандыктардын туут маалында көп жугуп калат. Себеби тууттун жүрүшүндө адамдын колдору бруцеллезду козгогучтар (бруцеллалар) менен көбүрөөк байланышта болот. Түйүлдүктүн тону, жатындагы суулар, кан, ылаңдаган жаныбарлардын жыныс органдары бруцеллездун сан жеткис козгогучтарын камтыйт жана […]
БРУЦЕЛЛЕЗ КАНТИП ЖУГАТ
16,290 просмотров всего, 30 просмотров сегодня
Бруцеллез оорусу негизинен бруцеллез оорусу менен ооруган мал-жандыктардан жугуучу антропоноздук оорулардын катарына кирет.
Адамдарга бул оору көпчүлүк учурда мал-жандыктардын туут маалында көп жугуп калат. Себеби тууттун жүрүшүндө адамдын колдору бруцеллезду козгогучтар (бруцеллалар) менен көбүрөөк байланышта болот.
Түйүлдүктүн тону, жатындагы суулар, кан, ылаңдаган жаныбарлардын жыныс органдары бруцеллездун сан жеткис козгогучтарын камтыйт жана алар кокус резина кол каптары болбосо колдогу майда жараттар жана сыйрыктар аркылуу адамдын денесине кирип кетет. Козгогучтар ошондой эле жуулбаган колдор аркылуутамеки тартып жатканда же тамак ичип жатканда оозго кирип кетет. Мындан тышкары адамдар малды союп жатканда, тамакка оорулуу малдан алынган сүт жана эт азыктарын пайдаланууда ооруну жугузуп алышы мүмкүн.
Бруцеллез менен аялдарга караганда эркектер көбүрөөк оорушат, себеби үй-чарбасында демейде туут маалында 10 жаштан жогорку эркектер алектенишет.
Бруцеллездон кантип сактануу керек
- Малды төлдөтүү учурунда сөзсүз резина колкап жана өтүк кийип, клеенка алжапкыч тагыныш керек.
- Төлдөтүү үчүн атайын жай бөлүштүрүү керек.
- Тондорду көмүш үчүн тереңдиги 1 метрден кем эмес чуңкур даярдап коюш керек.
- Төлдөтүүчу жайгабалдардыжолотпогула.
- Төлдөтүп жатканда тамеки чекпеш керек жана тамактанбаш керек.
- Төлдөткөндөн кийин колкап, өтүк, алжапкычтарды жана төлдөтүү болгон жерди дезинфекциялаш керек.
- Малды союп жатканда ошол эле сактануучу каражаттарды (резина колкап менен өтүк, клеенка алжапкычты) пайдалангыла.
- Жумуштан кийин колуңарды самындап жуугула.
- Тамакка оорулуу малдан алынган сүт жана эт азыктарын пайдаланууда ооруну жугузуп алуудан сактануу. (Таза бышырып пайдалануу)
Ден соолугуңуздун сактыгы өз колуңузда.
Даярдаган: Сырга ФАИЗОВА,
Базар-Коргон райондук ооруларды алдын алуу жана мамлекеттик санитардык эпидемиологиялык көзөмөлдөө борбору (ОАА жана МСЭБ-ру)
2. Әдебиетке шолу
3. Казталовка ауданында мүйізді іріқара бруцеллезін жою шараларын еткізудің күнтізбелік жоспары
4. Эпизоотологиялық тексеру картасы эпизоотологиялық ошақтар туралы мәліметтер
5. Жоспарға тусініктеме
8. Қолданылған әдебиеттер
Індетке қарсы күрес жүргізетін бөлім Республика көлемінде кездесетін жұқпалы аурулар мен паразит ауруларын болдырмау, алдын алу, сақтандыру және оған қарсы күрес жоспарын жасап, олардың орындалуын, аурулардан тазарту мумкіншіліктерін іске асырады. Бірінші мал дәрігерлік есепке талдай жасап, осы аурулардан тазарту мумкуншіліктерін іске асырады. Бірінші мал дәрігерлік есепке талдау жасап, осы аурулардан өлім-жетімге ұшарамауын қадағалайды. Сонымен қатар облыстардағы мал дәрігерлік қызмет салаларының дәрі-дәрмек, зарарсыздандыру заттарымен, биологиялық препараттармен қамтамасыз етілуін қадағалайды.
Малдың бруцеллез індетіне қарсы бөлім Республика көлемінде мал арасында бруцеллез ауруының пайда болу жолдарын тексеру, таралуын анықтайды, олармен жоспарлы түрде /шарушылықтардың мал өсіру бағатына сәйкес/, курес жүргізілу шараларын белгілейді. Малы сау шаруашылақтарды осы аурулардан сақтандыру және ауру тараған шаруашылықтарды одан арылту мүмкіншіліктерін жан жақты жоспарын жасап, дер кезінде орындалуын қадағалайды. Облыстағы індеттерге қарсы күресетін арнаулы экспедициялардың жұмыстарына басшылық етеді.
Қазақстан бойынша мемлекеттік мал дәрігерлік қыщмет салалары заман талабына сай жетіліп, қоғам дамуына елеулі күрес қосып, келеді. Бүгінгі таңда Батыс Қазақстан облысының Казталовка ауданындағы Жалпактал аулының және оған қарасты мал дәрігерлік учаскелер бар. Соның ішінде бруцелезге қарсы құрылған аудандық экспедицияда 12 мал дәрігері қызмет жасайды. Бұл аудан аймағанда жыл сайын тіркеліп отыр. Сондықтан бруцеллезді болдырмау үшін аудандық аумақтақ басқармабар күшін салады.
Конопаткин А.А-ның /1984 / мәліметіне сүйенсек бруцеллез /brucellosis/-аналықтардың іш тастауымен, шу түспеуімен, эндометриттермен, еркектерінің жиірек симптомсыз өтетін орхиттарымен сипатталатын малдардың созылмалы ауруы.
Бруцеллез жер шарының көптеген елдерінде таралған, бірақ сирек кездесетін Африка, Орталық және Оңтустік Америкада. Азия мен Европаның кей елдерінде.
Қоздырғыш. Brucello тусының 6 турі бар: 9 биоварианты бар Br.abortus, Br.melitensiz-3, Br.suis-4, Br. Neotomac, Br. Ovis және Br. Canis. Барлық бруцеллалар полиморфты, /0,6-1,5*0,5-0,7 мкм/. Микробтар қозғалмайды, анименді бояулармен жақсы боялады, грам-теріс. Кейбір штамдар капсула түзеді.
Бруцеллалардың физикалық жэне химиялық факторларға төзімділігі жоғары емес. 60 С-да 30 минутта70 С-да 5-10 минутта, 90-100 С-та бірден өледі. Ашылған және салқын сутте, қаймақта микроб 4-7 кунге дейін сақталады, киімде – 14 кун, ірімшік,май, тұздалган теріде – 67 кун, тұздалған етте – 3 айға дейін сақталады. Топырақта, суда, ірі азықта – 4 айға дейін өміршендігін сақтайалады. Шіріген материалда микроб тез жойыла бастайды. Тіке тускен кун саулесі 3-4 сағатта, креомин, фенол, формацильдегид (1%) ерітінділері бір сағатта, 5%-к жана сөндірілген әк – 2 сағатта өлтіреді.
Індеттік ерекшілктері. (Сайдулдин Т. 1999) мәліметі бойынша бұл аурудың табиғи ошағы болмайды.
Инфекция қыздырушысының бастауына бруцеллезбен ауырған малдар жатады, әсіресе олар клиникалық белгілері айқын білінген кезде өте қаупті. Ондай жануарлар марана мен, шумен, тастанды жолмен және жыныс жолдарынан аққан сорамен ауру қыздырушысын аса мол мөлшерде бөліп шығарады.Қыздурышы микроб сонымен қатар сутпен, шәуетпен, нәжіспен және жесеппен бірге бөлінеді. Сиырдың жемінде бруцеллалар 7-9 жыл, ал қойда 2-3 жыл сакаталып, оқтын-оқтын сутпен бөлініп тұрады.
Шаруашылықта ауру жаңадан басқа жақтан мал әкелгенде каратиндеу ережелерін сақтамағанда, ауру және сау малдарды бірге жайганда, бір суаттан суарганда, бір жолмен айдағанда таралады. Ауру қоздырушысын мал қараға ит пен кемірушілер де әкеледі. Әсіресе олар бруцеллезге шолдыққан малдардың шуымен не тастанды төлемін жанаскан жағдайда микроб тасымалдаушыға айналады.
Індеттің жаңа ошақтарында бейім жануарлардың 60%-ке дейін инфекцияға шалдығу мумкін. Бас кезінде буаз мал ішінара, ал кейін жаппай іш тастауы мумкін. 2-3 жыл өткен соң аборт байкалмайды, ал шеттен мал косканда індеттену өршіп, жаңа әкелінген және бұрын аурған малдарды қоса қамтып, тастау қайтадан қаулауы мумкін. Малды аралстыру індетті өршетіп, оның жаңа ошақтарын қалыптастырады.
Малды өсіргенде, бағып куткенде ветеринарлық- санитарлық талаптарды дұрыс орындамау, сотының нәтижесінде жануарлардың ауруға төзімділігінің нашарлауы, уақытылы шумен тастанды төлді жинамау, көңді тазаламау, дезинфекцияны ретті турде жасамау бруцеллездің шығуына жағдай тудырады.
И.А. Тарасовтың (1937) мәліметі бойынша Br. Melitensis – жоғары вирусенттіштамының 50 мың бруцелласының 10-ы қойларда тек лимфа туіндерінің аймақтық инфекциялануын тудырды, ал 100 мың доза-генерализденген инфекциялануын тудырды. Бұдан мынадай қорытынды жасалды: салыстармалы түрде қойлар бруцеллез инфекциясына төзімді және олардың кілегеі қабығы мен тері арқылы зарарлануы үшін бруцеллалардың көп мөлшері керек.
Қайдағы сияқты сиырда да Br . Abortus - қа төзімділік бар. Бұл жануар үшін орташа зарарлану дозасы көздің кілегейлі қабығына ендірілген 10 нан 100 млн. Микробды денеге жетеді. (М.М. Иванов,Е.С. Орлов және басқалары). Қолдан зарарлаған кезде қыздыргыш дозасымен инкубациялық кезеңнің ұзақтығы анықталады. Бірақ ол үшін группадағы жануарлардың массасы мен жасы бірдей болулары керек.
Латентті микроблоздың қалпы, яғни ағзада қоздырғыш тіршілік ете тұра, ана органдарын зарарламауы, адам мен жануарлардың әртүрлі инфекциялық ауруларының біліну қалпы екенін естен шығармау қажет.
А.Триленко (1956),Плане (Plomet, 1971) және басқа авторлар көрсетуінше, инфекция көзі болып қалыпты бұзалау кезіндегі бруцелла бөлетін сиырлар да жатады.
Бұдан шығатын қорытынды, бруцелла инфекциясының ең кішкене аз деген көзінің өзі қауіпті, себебі бұл ошақтан жануар анасына әлсін-әлсін ең минимальды дозасының енуінің өзі инфекция активизациясына және клиникалық бруцеллезге әкеліп соғуы мүмкін. (Трипенко А.,1976)
Казталовка ауданының Батыс Қазақстан
Бас мал дәрігері облысынын
Утаргалиев С.С. Казталовка ауданы-
Батыс Қазақстан облысы ның әкімі Даутов С.Н.
Казталовка ауданында бруцеллезді жою шараларын өткізудің күнтізбелік жоспары.
Шаралар
Орындау мерзімі
Жауаптылар
Ескерту
Диспансерлеу
Жылына 2 рет, көктемде көзде.
Бас мал дәрігері
Анықталған ауру малдарды оқшаулау және жою
үнемі
Бас мал дәрігері
Ауру мал тез арада сойылуы тиіс
Вакцинациялау (штамм 82)
Жылына 1 рет
Бас вет инспектор
3-9 ай аралығындағы бұзаулар ғана және 1 жылдан кейін ревакцинация жасайды
Шектеу енгізу
Ауру анықталғаннан кейін
Аудан әкімі
Ауру малдарын залалсыздандыру
1 рет
Бас вет инспектор
Мал дәрігерлік ағарту жұмыстарын жүргізу
Жылына 1 рет
Бас вет инспектор
Эпизоотологиялық тексеру карточкасы
Батыс Қазақстан облысы, Казталовка ауданы Жалпактал ауылы.
Уақыты: 10 караша 2004 ж. Диагноз дәлелденді 10 караша 2004 ж. Соңғы диагноз мүйізді ірі қара бруцеллезі.
Уақыты: 11 караша 2004 ж. Бұрын осы аурумен ауырып жазылған 36, құжат бойынша 40, қашан 1 қараша 2003 ж.
Аурумен күрес шаралары.
Оқшауланған уақыты 9 қараша 2004 ж. Шек салынған күн 10 караша 2004 ж. Саналған уақыты 10 караша 2004 ж. Зарар сыздандыру мерзімі 20 караша 2004 ж.
Аурудан сақтандыру шаралары:
Сақтандыру шаралары вакцинация куні 90 караша 2004 ж.
Препарат Противобруцеллезная сухая вакцина из штамма Br . abortus 82. Сериясы 20 гос контроль 36
Дайындалған мерзімі 25 тамыз 2004 ж.
Жарамдылық мерзімі 6 ай.
Егу дозасы: 3-айдан 9-айға дейінгі бұзауларға 2 мл. Тері астына. Ересек малға 5 мл. Тері астына.
Эпизоотологиялық ошақтар туралы мәліметтер
Соңғы екі жыл бойы бруцеллез аурунан сәтсіз деп саналып келеді. Аурудан таза емес деп жарияланған күннен бастап, бруцеллезге оң нәтиже беруіне байланысты ауданда екі жыл барысында 200 сиыр малы жойылды.
Ауруды уақытында анықтау ушін бруцеллезге індеттік жағдайға байланысты жылына бір немесе екі рет малдарды жоспарлы жаппай диагностикалық тексеруден өткізіледі. Бруцеллезге тән іне тастаудың басталу белгілері немесе басқа симптомдарды байқаса, малды дереу оқшаулайды.
Аурудан сәтсіз болуына байланысты шаруашылық ұйымдастыру, санитарлық және арнайы малдәрігерлік шаралар енгізілген арнайы даярланған календарлық жоспар саыуқтырылы\уда.
Ауру анақталған жеке мал иелерін, турін, мал басы тексеріледі және оң реакция бергендерін олардан алынған төлдермен қоса оқшаулайды және 15 күннен кешіктірмей етке тапсырылуын қадағалайды.
Биыл жарақаттауына байланысты сойылған сиырды мал дәрігерлік сараптау барысында, оның жатырында зақымдану ошақтары табылды.
Бактериалогиялық зерттеу көмегімен бруцеллез қоздырғышының Br.abortus түрі бөлініп алынады.
Соңғы жылдары аудан тұрғындарының бойдақ малдарын табындар құрылып, жаз бойы бағымда болады. Сол бағымдағы табындар мал дәрігер мамандарымен тексеріліп тұрады. Қысқы мезгілде малдар әр мал иесінің қора жайларында ұсталынады. Аурудың аудан аумағында сақталып қалуына, аудан тұрғындарының жеке малдарын түгелдей көктемгі және күзгі диспансеризациялауға апармауы, себебі балып тур және кейбір іш тастау фактілері айқындалмай, мал иелерінің жасырып қалуы орын алуда.
Қорытынды: мүйізді ірі қара арасында бруцеллез инфекциясыныңкеңінен таралуына байланысты аудан аумағындаға мал басын толығымен ссрологиялық зерттеуден өткізіп ауру анықталған малдар дереу жойылып, тұрған орындары зарарсыздандырылуы керек. Және ауданаумағындағы барлық аталық малдар (бұқалар) қатаң есепте болуы тиіс және ай сайын брузеллезге тексріліп тұруы қажет.
Сонымен қатар аудандық аумақтаң басқармада жұмыс жасайтын мал дәрігер мамандарын осы ауруға байланысты шаралар жауапкершілікпен жүргізілуін қолға алу керек.
Медицина қызметі бір ай ішінде аудан аймағында анықталған ауру мал иелерінің от басы бруцеллезге зерттеуге баса назар аударуы қажет.
Казталовка ауданының эпизооталогиялық картасы.
Жұқпалы аурулардың тарлуының алдын алу үшін және шығынды шама келгенше азайту үшін , ауруды уақытында анықтап оны емдеу қажет.
Бруцеллез ауруы тек мүйізді ірі қара малын ғана емес, сонымен қатар адамды да ауыртады. Бұл аурудың көріністері айқын білінбейді, сондықтан бұл ауруды анықтау арнайы бактериалогиялық зерттеулер арқылы жүзеге асады. Ауданда малдар түгел дерлік жеке шаруашылықта болғандықтан, малдардың бұл ауруға шалдығуы және әрі қарай таралуы тек мал иелеріне байланысты десек қате болмас. Өткені қазіргі таңда мал көптеген от басылардың кун көрініс көзі, сондықтан малдың ауырғандығын жасыру фактілері тіркеліп отыр.Мүйізді ірі қара арасында бруцеллез ауруы негізінен жыныстық жолмен таралып отыр, сондықтан аудан аймағындағы әрбір бұқа қатаң түрде бақылаудабалу керек.
Негізінен қорыта айтқанда шаруашылық ұймдастыру, санитарлық және арнайы мал дәрігерлік шаралар , жоспар бойынша сақтандыру.
Курстық жұмысты қорытындылай келе, мынадай ой туйдім.
Осы курстық жұмысымды жазуға мен Казталовка ауданының бруцеллез ауруына қарсы жүргізіліп жатқан күнтізбелік жоспарымен таныстым.
Казталовка ауданында мүйізді ірі қара арасындағы бруцеллез ауруы көптеп кездеседі және жыныстық жолмен тарап отыр. Сондықтан бұл аурудың алдын – алу мақсатында мына шараларды ұйымдастыруды ұсынамын:
Малды тек бруцеллезге сәтті шаруашылықтан алу. 30 кундік карантинге қойып , бруцеллезге тексеріп, нәтижесі теріс болған жағдайда ғана табынға қосу керек;
Бруцеллезге диагностикалық тексеруді жылына екі рет жүргізу керек;
Бпуцеллез белгісі бар малды тез ақшаулап, орнындезинфекциялайды;
Алдын-алу мақсатында вакциндеу жүргізу қажет;
Адамға жұқтырмас үшін сутін қайнату мен өңдеу арқылы ерітілген шикі майға айналдырып, қалған сутті пастерилизация жасау керек;
Ауру емделмейтін болғандықтан етке тапсыру керек.
Ауру шыққанда шарушылықтың тартатын қаржылық шығындарын ескерсек, бруцеллез ауруын болдырмай алдын-алған экономикалық жағынан тиімді, әрі жануар мен қоса адам да ауыратынын ескерсек алдын-алған денсаулықтың кепілі болады дегім келеді.
Читайте также:
- Патогенные и условно-патогенные стрептококки
- Скарлатина без стрептококка в мазке
- Элементы патогенеза при дифтерии
- Стрептококк мутанс под микроскопом
- Вакцина дифтерия столбняк инструкция
![](/samolechenie.png)